27 oktober '25
The body keeps the score
Wat betreft Pia: die worstelt met het uitvinden van de 2.0 versie van zichzelf.
Waar ze vroeger creatief denkend voorwaarts ging en multi-taskend alles aan elkaar knoopte tot ze overzicht had, lukt dat nu niet meer.
Waar ze vroeger creatief denkend voorwaarts ging en multi-taskend alles aan elkaar knoopte tot ze overzicht had, lukt dat nu niet meer.
Trauma en het lijf || de dood
Vertrokken
We hebben in onze vorige sessie stilgestaan bij het eerste deel van haar ziekteverhaal.
Om bij de traagheid te komen die ik eraan wil geven, stel ik allerlei vragen over welke details ze zich herinnert, wat ze gezegd heeft, hoe ze zich voelde, wat Jan zo veilig maakte, hoe ze naar huis zijn gegaan, wat ze de kinderen gezegd hebben.
En met regelmaat vraag ik haar om langzamer te lopen, te praten, te bewegen, of om op haar ademhaling te letten. Niet omdat ik vind dat ze iets niet goed doet, maar omdat ik weet dat een verwerkingsproces dat nodig heeft. Dit zeg ik soms tegen een cliënt maar ook tegen mezelf. Het voelt namelijk een beetje onaardig om het tempo van een ander te bepalen.
Het eerste deel van haar verhaal eindigt ze met:
‘Op die onderzoekstafel ben ik vertrokken uit mijn lijf. En ik weet eerlijk gezegd niet zeker of ik al teruggekomen ben.’
De dood
Angst na kanker kan zich op verschillende gebieden richten. Vaak ervaren mensen angst om altijd moe te blijven, om werk of studie niet meer aan te kunnen (of willen), dat lichamelijke klachten veelal opgelopen aan de behandelingen niet meer overgaan. Of angst dat het terugkomt, voor pijn, medische trajecten, achteruitgang, afhankelijkheid. Of om het leven los te moeten laten, afscheid te moeten nemen van dierbaren, voor de dood.
Die laatste lijkt met veel andere angsten verweven ze zijn. Sterker nog; vaak wordt gezegd dat angst ten diepste altijd de dood betreft. Als je dat aan het stress systeem zou vragen, zou die dat beamen; wat de situatie ook behelst, we gaan voor overleving.
Wat betreft Pia: die worstelt met het uitvinden van de 2.0 versie van zichzelf.
Waar ze vroeger creatief denkend voorwaarts ging en multi-taskend alles aan elkaar knoopte tot ze overzicht had, lukt dat nu niet meer.
Ze heeft minder energie te besteden. Meer last van lichamelijke ‘dingetjes’. Ze is chaotischer in haar hoofd (een gesprek met Pia stroomlijnen is een uitdaging, niet in de laatste plaats omdat ik ook niet heel gestructureerd ben). En ze vindt niet alles even leuk als vroeger.
Ze begint te merken dat ze niet op de oude voet verder kan. En iets in haar wil dat ook niet meer. Ze vraagt zich af wat echt belangrijk voor haar is. En wie. De performer in haar voert gesprekken met de zingever om tot een soort samenwerking te komen.
Daarnaast is ze bang. Zoals gezegd is de kans aanwezig dat die angst de dood betreft.
Ik besluit de zingevingsvragen en haar angst aan elkaar te knopen.
Alhoewel het vrij ongebruikelijk is zo vroeg in een therapieproces, vraag ik haar hoe het zou zijn om de dood dichterbij te halen. Wat als ze nog weinig tijd zou hebben. Wat zou haar bang maken, wat zou dan wezenlijk voor haar zijn? Ze voelt meteen wat ik bedoel en daarmee komen de emoties. Ze wil niet dood want ze bruist van de plannen, ze wil niet dat Jan en de kinderen iets overkomt. Geen prematuur afscheid van elkaar en van het leven. Maar de regisseur in haar, en in ons allemaal, staat wat dit betreft met lege handen. Dat durven voelen, is even ontluisterend als waardevol. Ze doet het; ze houdt haar pas in, huilt en laat het gebeuren.
Zo’n moment dat alles wat ik in mijn hart bij me heb, naar haar uitgaat.
Want ik geef het je te doen. Haar en alle mensen die dit meemaken.
Ik weet niet eens of ik het zelf zou kunnen.
Ode aan de tederheid.
Mylène
Vertrokken
We hebben in onze vorige sessie stilgestaan bij het eerste deel van haar ziekteverhaal.
Om bij de traagheid te komen die ik eraan wil geven, stel ik allerlei vragen over welke details ze zich herinnert, wat ze gezegd heeft, hoe ze zich voelde, wat Jan zo veilig maakte, hoe ze naar huis zijn gegaan, wat ze de kinderen gezegd hebben.
En met regelmaat vraag ik haar om langzamer te lopen, te praten, te bewegen, of om op haar ademhaling te letten. Niet omdat ik vind dat ze iets niet goed doet, maar omdat ik weet dat een verwerkingsproces dat nodig heeft. Dit zeg ik soms tegen een cliënt maar ook tegen mezelf. Het voelt namelijk een beetje onaardig om het tempo van een ander te bepalen.
Het eerste deel van haar verhaal eindigt ze met:
‘Op die onderzoekstafel ben ik vertrokken uit mijn lijf. En ik weet eerlijk gezegd niet zeker of ik al teruggekomen ben.’
De dood
Angst na kanker kan zich op verschillende gebieden richten. Vaak ervaren mensen angst om altijd moe te blijven, om werk of studie niet meer aan te kunnen (of willen), dat lichamelijke klachten veelal opgelopen aan de behandelingen niet meer overgaan. Of angst dat het terugkomt, voor pijn, medische trajecten, achteruitgang, afhankelijkheid. Of om het leven los te moeten laten, afscheid te moeten nemen van dierbaren, voor de dood.
Die laatste lijkt met veel andere angsten verweven ze zijn. Sterker nog; vaak wordt gezegd dat angst ten diepste altijd de dood betreft. Als je dat aan het stress systeem zou vragen, zou die dat beamen; wat de situatie ook behelst, we gaan voor overleving.
Wat betreft Pia: die worstelt met het uitvinden van de 2.0 versie van zichzelf.
Waar ze vroeger creatief denkend voorwaarts ging en multi-taskend alles aan elkaar knoopte tot ze overzicht had, lukt dat nu niet meer.
Ze heeft minder energie te besteden. Meer last van lichamelijke ‘dingetjes’. Ze is chaotischer in haar hoofd (een gesprek met Pia stroomlijnen is een uitdaging, niet in de laatste plaats omdat ik ook niet heel gestructureerd ben). En ze vindt niet alles even leuk als vroeger.
Ze begint te merken dat ze niet op de oude voet verder kan. En iets in haar wil dat ook niet meer. Ze vraagt zich af wat echt belangrijk voor haar is. En wie. De performer in haar voert gesprekken met de zingever om tot een soort samenwerking te komen.
Daarnaast is ze bang. Zoals gezegd is de kans aanwezig dat die angst de dood betreft.
Ik besluit de zingevingsvragen en haar angst aan elkaar te knopen.
Alhoewel het vrij ongebruikelijk is zo vroeg in een therapieproces, vraag ik haar hoe het zou zijn om de dood dichterbij te halen. Wat als ze nog weinig tijd zou hebben. Wat zou haar bang maken, wat zou dan wezenlijk voor haar zijn? Ze voelt meteen wat ik bedoel en daarmee komen de emoties. Ze wil niet dood want ze bruist van de plannen, ze wil niet dat Jan en de kinderen iets overkomt. Geen prematuur afscheid van elkaar en van het leven. Maar de regisseur in haar, en in ons allemaal, staat wat dit betreft met lege handen. Dat durven voelen, is even ontluisterend als waardevol. Ze doet het; ze houdt haar pas in, huilt en laat het gebeuren.
Zo’n moment dat alles wat ik in mijn hart bij me heb, naar haar uitgaat.
Want ik geef het je te doen. Haar en alle mensen die dit meemaken.
Ik weet niet eens of ik het zelf zou kunnen.
Ode aan de tederheid.
Mylène